Ali's Surprisingly Web

Sordu.com, kardeş şirket Selp’in, sektöre hızlı giren online bireysel danışmanlık sistemi. Kendi sloganıyla “canlı bilgi kaynağı” da diyebiliriz. Eğer bir konuda eğitim verebilecek kadar donanımlı olduğunuzu düşünüyorsanız (iyi düşünmenizi tavsiye ederim, başvurular çok ince elenip sık dokunarak onaylanıyor) Sordu.com üzerinde uzman olmak için başvuruda bulunabilirsiniz. Başvurunuz onaylandıktan sonra, sisteme giriş yapıp, uzman lobisine girerek site kullanıcılarının sizden danışmanlık talep etmesini bekleyebilirsiniz.
Site üzerinde arzu ederseniz, kontenjan sınırı ve zamanı belli eğitimler de planlayabilirsiniz. Bu eğitimleri ve danışmanlığı, kendi belirleyeceğiniz bir tutar üzerinden ücretlendirebilirsiniz.

Bu yazıyı yazmamdaki asıl amaç, kendiminde uzman olduğu sordu.com üzerindeki uzman lobisine erişimde pratik bir yoldan bahsetmek. Sistem üzerinde online olup, danışmanlık isteklerini kabul edebilmek için uzman lobisinde olmanız gerekiyor. Uzman lobisi de bir web sayfası. Tarayıcınız içinde sayfayı açtığınızda kazara kapatma riskiniz olabiliyor. Bunun önüne geçmek için Chromium ve Google Chrome da bulunan “Create application shortcut” özelliğini kullanmak çok pratik bir çözüm oluyor. Bu yöntemle uzman lobisine bir kısayol yaratmak ve ardından sitede login olurken “beni hatırla” seçeneğini seçmek yeterli. Bundan sonra artık isteğinize göre masa üstüne, başlat menüsüne ve/veya başlat çubuğuna yerleştirebileceğiniz simgeye yapacağınız tek bir tıklama ile uzman lobisinde oluyorsunuz.

Adım adım ilerlersek (ekran görüntülerini de aşağıda bulabilirsiniz);
1. Önce Sordu.com‘a uzman hesabınızla giriş yapın, giriş yaparken “bu bilgisayarda girişimi hatırla” seçeneğini seçin.
2. Uzman lobisine normal şekilde giriş yapın.
3. Uzman lobisi penceresinin başlığına sağ tıklayıp “Show as tab” seçeneğini seçin.
4. Yeni pencerede “Control the current page” butonuna tıklayıp, “Create application shortcuts…” seçeneğini seçin.
5. Açılan pencereden kısayolun nerede oluşturulmasını istediğinizi seçin.

Bu adımları tamamladıktan sonra kısayol linkine tıkladığınızda lobi ekranınız doğrudan açılacak. Bir defaya mahsus boyutunu istediğiniz gibi ayarladıktan sonra ayarlarınız hep korunacaktır.

Bugüne kadar denemediyseniz hem uzman hem kullanıcı olarak sordu.com‘u tavsiye ederim. Sistem ile ilgili gelişmeleri kendi blogundan takib edebilirsiniz: http://blog.sordu.com. Ayrıca sordu.com, düzenli olarak sistem üzerinde uzman olmakla ilgili ücretsiz online eğitimler düzenliyor. En yakın eğitim 22.07.2010 tarihinde saat 20:00‘de. Eğitime katılım için link: http://sor.io/cR1. Umarım bu yazıyı eğitim saatinden önce okuyup, eğitimi online olarak takip etme şansınız olur.

Uzman olarak kabul edilirseniz de yukarıda yazdıklarımın faydasını göreceğinize eminim…

Google Chrome 4 sürümü ile beraber, bir süredir beta sürümde açık olan extension özellikleri resmi olarak kullanıma açıldı. Bununla beraber yüzlerce extension hızla internette yayılmaya ve Google Chrome Extension Kütüphanesi’nde yerini almaya başladı.

Bunlardan bazıları çok gereksiz eklentiler olmakla beraber, bazıları da gerçekten işi çok hızlandıran ve elde etmek için uğraş verdiğiniz bazı özellikleri size hızla sunan eklentiler. Bir bilişimci olarak bu eklentileri bir süredir değerlendirdim ve en çok işim eyarayan 8 eklentiyi tespit ettim…

1. Speed Tracer
Google’ın kendisine ait bir eklenti olan Speed Tracer, sayfaların yüklenmesi ve yaşaması sırasında tarayıcının yaptığı işlemleri listeleyen, yüklediği dış kaynakları ve bunların yüklenme sürelerini görselleştiren, yapılan işlemlerin sisteme getirdiği yükleri; yükleme, script yorumlama, ekrana çizme gibi çok detay alt kırılımlara bölerek listeleyebilen bir eklenti. Web uygulama geliştiricilerinin optimizasyon aracı olarak başucu kılavuzu olacak bir eklenti. Diğer eklentilerden farklı olarak, Google Chrome tarayıcısının “–enable-extension-timeline-api” parametresi ile çalıştırılmasına ihtiyaç duyduğunu da belirteyim.

2. jQuery Selectors
Eğer bir web programcısıysanız, jQuery, Prototype vs. gibi bir javascript kütüphanesini mutlaka kullanıyor olmalısınız. Bunlardan (benim de favorim olan) jQuery için geliştirilmiş güzel bir eklenti. Eklentinin butonuna tıkladığınızda, aktif olan sayfa üzerinde jQuery değimlerini doğrudan çalıştırmanıza izin veriyor. İsterseniz css-seçiciler ile yakaladığınız nesneleri işaretleyebiliyor, isterseniz daha komplike fonksiyonları çalıştırabiliyor. Hem basit/hızlı hem de detaylı kullanım seçenekleri mevcut. jQuery kodu yazanlar için vazgeçilmez olmaya aday.

3. Cache
Tek tık ile bulunduğunuz sayfanın, Google Cache görüntüsüne erişmenizi sağlayan basit ve kullanışlı bir eklenti. Özellikle tarih geçtiği için arama sonuçlarında gördüğünüz cevaplara ulaşamadığınız forum vb. sitelerdeki bilgiye anında erişmek için çok kullanışlı olduğu kesin.

4. Chrome Flags
Firefox üzerinde kullandığımız “FlagFox” eklentisinin, daha başarılı bir Chrome uygulaması. Adres çubuğunun sağ tarafında, ziyaret ettiğiniz sitenin işaret ettiği sunucunun ülkesinin bayrağını görüntülüyor. Bu bayrağa tıkladığınızda da sunucunun IP’sini doğrudan görebiliyorsunuz. Ayrıca açılan menüden doğrudan “Google Trends”, “Whois”, “Alexa” gibi sorguları yapmanız için linklere ulaşabiliyorsunuz. Bununla beraber mevcutsa sitenin McAfee ve Web of Trust raporlarına da gidebiliyorsunuz. Hızlıca sunucu detaylarına erişmek için pratik bir eklenti.

5. FlashBlock
Her ne kadar Flash’çı arkadaşları biraz kızdırsa da, Flash konusunu abartmış siteleri rahatlıkla gezebilmek için birebir bir eklenti. Sayfaya girdiğinizde Flash görüntülenecek alanları bloklayıp yarı transparan olarak işaretliyor. İstediğiniz bir Flash varsa tıklayıp yine görüntüleyebiliyorsunuz. Ayrıca istediğiniz siteyi Whitelist’e alıp, her zaman Flash’ların görüntülenmesini de sağlayabiliyorsunuz. Muhteşem

6. Google Reader Notifier
Yine Google’ın kendisine ait eklentilerden biri. Eğer RSS beslemelerini takip etmek için benim gibi yoğun olarak Google Reader kullanıyorsanız ve sık sık Google Reader’ı kontrol ediyorsanız sizin için birebir bir eklenti. Chrome adres çubuğunun yanına yerleşen eklenti, üzerinde kaç adet okunmamış post olduğunu gösteriyor. Tıkladığınızda ise küçük bir pencere içerisinde okunmamış nesneleri anında listeliyor, tıklayarak doğrudan gidebiliyorsunuz. Seçiminize bağlı olarak Google Reader ekranını açmasını da sağlayabilirsiniz. Kontrol periyodu da eklenti ayarlarından değiştirileibliyor. Bence tek eksiği, hızlı görünüm ekranından okuduğunuz postları okundu olarak işaretlememesi. Yakında yaparlar herhalde…

7. Chrome Sniffer
Web geliştiricilerinin çok kullanndığı bookmarklet’lerden biri olan What The Framework bookmarklet’inin geliştirilmiş bir Chrome adaptasyonu diyebiliriz. Bulunduğunuz sitenin kullandığı kütüphaneleri (jQuery, Prototype, Dojo, MooTools, script.aculo.us vs.) ve altyapıda kullanılan ortamları/sistemleri (Blogger, WordPress, Google Analytics vs.) doğrudan adres çubuğunun içerisine yerleştirdiği simge ile gösteren bir eklenti. Simgeye tıkladığınızda sayfada birden fazla uygulama varsa hepsinin simgelerine erişebiliyorsunuz. Geliştiriciler için WTFramework’ün yerini alabilecek bir eklenti.

8. SEO Playground
Yine web geliştiricilerinin asli hedef kitleyi oluşturduğu bir eklenti. Bulunduğunuz sayfa ile ilgili oldukça detaylı teknik bilgiler veren bir eklenti. Bütün detayları deneyerek görebilirsiniz. Ama temel özellikleri sayarsam; sosyal bookmark sitelerine eklemek için doğrudan köprüler, TinyURL’ye doğrudan erişim, Alexa, Whois gibi domain araçlarına erişim, Google ranking ve indeksleme bilgileri, verilen/gelen linkler, dizin indekslemeleri, anahtar kelimeler, cümleler ve bunların tekrar oranları vs. Kullanmadan tam olarak keşfedemeyeceğiniz bir çok bilgiye daha bu eklenti sayesinde erişebilirsiniz.

Burada özet bilgilerine yer verdiğim bu 8 eklenti, benim gündelik tarayıcı kullanımımda işlerimi oldukça hafifletti ve aradığım bilgiye ulaşma süresini kısalttı. Dediğim gibi bir çok eklenti sadece benim profilimdeki kullanıcılara hitap edecek eklentiler. Ancak yine de herkes için denemeye değer bence

Henüz 4. beta sürümü yayınlanmış olan Firefox 3.6 da gördüğüm ve bence biraz daha geliştirmeyle bir CSS standardı haline gelebilecek bir style var.

pointer-events:none;

Bu style none ve auto olmak üzere iki değer alabiliyor. Yaradığı işi de şu şekilde açıklayayım. Üstüste binen nesnelerde (örneğin iki div), mouse event’leri, biliyorsunuz üstteki nesnede yakalanır, alttaki nesneye geçmez. Bu sebepten dolayı, aşağıdaki nesnede a gibi, input gibi nesneler mevcutsa, kullanıcının bunlarla mouse aracılığı ile etkileşime girmesi mümkün değildir. Firefox 3.6 bu gibi durumlarda, üstteki elemana pointer-events:none style’ı verilerek sorunun çözülmesini sağlıyor. Bu özelliğe sahip nesne mouse işlemlerini yakalamıyor, alttaki elemana geçiriyor. Bu sayede alt nesnede bulunan nesneler çalışıyor, bu nesne ile etkileşime girilebiliyor.

Bazı noktalarda gerçekten hayat kurtarıcı olabilecek bu özelliğin kısa sürede CSS standardı olmasını diliyorum. Canlı bir örneği görebilmek için en az bir Firefox 3.6b4′e ihtiyacınız olacak. Henüz resmi olarak yayınlanmadığı için bu sürümü http://www.mozilla.com/en-US/firefox/all-beta.html adresinden indirip kurmanız gerekmekte. 3.5.5 sürümü ile yanyana çalışabiliyor sürüm.
Kurulumunuzu tamamladıktan sonra http://demos.hacks.mozilla.org/openweb/pointer-events adresini ziyaret ederek canlı bir uygulama görebilirsiniz. Üstünde gradient bir dolgu efekti olan div, a nesnelerinin dizili olduğu başka bir div’in üzerine getirilmiş. Burada gradient efektinin olduğu sağ bölgedeki linklere erişmek mümkün olmuyor, çünkü mouse event’ları üstteki gradient div’i tarafından yakalanıyor. Ancak hemen alttaki işaret kutusunu seçtiğinizde artık bu linklere de erişilebilmeye başlıyor.

Gerçekten web programcılarının ve tasarımcılarının hayatını kurtarabilecek bir özellik. Umarım kısa sürede Trident ve Webkit engine’lerine de girer ve biz de gönül rahatlığı ile kullanmaya başlayabiliriz…

*** Ekleme: 02.12.2009 17:51 ***
Bu sayfayı Google Chrome, Safari, Opera ve IE üzerinde de denedim. Chrome ve Safari’de de özelliğin çalıştığını gördüm (we love webkit). Opera üzerine gelen div’i yorumlayamadığı için deneme şansım olmadı. Linkler hep çalışıyordu. IE ise sayfayı açamadı bile Yorum sizin…

LABjs isimli bir proje (http://labjs.com), web sayfalarına dışarıdan yüklediğimiz (js gibi) dış kaynakların yüklenmesini optimize etmeye yönelmiş bir Javascript kaynağı. Dış kaynakların aynı anda (veya sizin belirteceğiniz bir sıralama ile) yüklenmeye başlamasını sağlayabiliyorsunuz.

Bu tip bir iyileştirmenin Firefox 3.5 ile geldiğini biliyoruz. Kısmen (tarayıcının tanımlayabildiği) ilişkisi bulunmayan kaynaklar aynı anda yüklenmeye başlanarak önemli bir kaynak artışı sağlamışlardı.

Firefox 3.0′da bazı kaynakların yüklenmesi aşağıdaki şekildeyken (16.84 saniye):

Firefox 3.5′te kaynakların yüklenmesi bir miktar hızlanmıştı (10.69 saniye):

Ancak görebildiğiniz gibi hala bazı kaynaklar paralel yüklemeye maruz kalmıyorlar. Bunun sebebi yukarıda bahsetmeye çalıştığım tarayıcının kararverdiği öngereklilik koşulları.

Bu örnekte de LABjs tarafından önceliğe konulmuş dış kaynakların yüklenmesini görebilirsiniz (6.24 saniye):

Görüldüğü gibi LABjs önemli bir performans artışı daha sağlamış oluyor. Konuyla ilgili detaylı bir incelemeyi (resimleri da aldığım kaynak olan) http://blog.getify.com/2009/11/labjs-new-hotness-for-script-loading adresinden okuyabilirsiniz.

Ancak tavsiye, yukarıda belirttiğim sitede yazan uyarılara gözatmadan sistemlerinize entegre etmeyin. Bu uyarıları “Are there any negative side effects?” başlığı altında görebilirsiniz.

Kendim yaptığım testleri derli toplu hale getirebilirsem burada yayınlayacağım…

Ajaxian’ın haberine göre, Microsoft, canvas nesnesinin HTML5 spesifikasyonundan çıkarılması ve ayrı bir spesifikasyon haline getirilmesi için öneride bulunmuş. Hatta bu çalışmaların tamamlanması için kağıt-kürek işlerini de tamamen üstlenebileceğini söylemiş.

Kendileri yapamadıkları/yapmadıkları yetmezmiş gibi, bütün community tarafından benimsenen, beta üretimleri başlayan bazı standartları artık standartlardan ayıklatmaya çalışıyorlar.

Artık pes, inanılır gibi değil…

Internet Explorer, underscore (_) karakteri içeren subdomainlerde, cookie’leri yönetemiyor ve doğal olarak session problemleri baş gösteriyor. Diğer hiç bir tarayıcıda bu sorun meydana gelmiyor.